Në vitin 2024, ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM) kanë vijuar të mbeten shtylla kryesore të ekonomisë shqiptare, duke luajtur një rol kyç në funksionimin e tregut vendas të punës dhe krijimin e vlerës ekonomike. Sipas raportit më të fundit të INSTAT, NVM-të përbëjnë 99,9% të totalit të bizneseve aktive në vend, duke u bërë faktor vendimtar për stabilitetin dhe zhvillimin ekonomik.
Nga të dhënat e raportit rezulton se 82% e të punësuarve në ekonomi janë të angazhuar në këto ndërmarrje, duke e kthyer sektorin e NVM-ve në burimin kryesor të vendeve të punës për shumicën e popullsisë. Gjithashtu, 81,4% e shitjeve neto dhe rreth 75% e investimeve në vend realizohen nga aktorë të vegjël dhe të mesëm, duke treguar kontributin e tyre të drejtpërdrejtë në zgjerimin e aktivitetit ekonomik dhe rinovimin e strukturave të biznesit.
Raporti tregon se mikro-ndërmarrjet, ato me 1–9 të punësuar, janë të përqendruara kryesisht në sektorin e shërbimeve, përfshirë mikpritjen dhe tregtinë, ndërsa ndërmarrjet e vogla dhe të mesme kanë peshë më të madhe në ndërtim dhe industri përpunuese. Në këtë kontekst, NVM-të nuk janë vetëm një instrument ekonomik, por edhe një faktor kyç për rritjen e punësimit dhe zhvillimin e qëndrueshëm të komuniteteve lokale.
Në krahasim me Bashkimin Europian, peshat e NVM-ve në ekonominë shqiptare janë më të larta, sidomos për punësim dhe vlerë të shtuar. Kjo tregon se ekonomia e vendit mbështetet në masë më të madhe te ndërmarrjet e vogla, duke i dhënë atyre një rol strategjik në balancimin e tregut dhe rritjen e qëndrueshmërisë sociale.
Megjithatë, ndërmarrjet e vogla dhe të mesme përballen me sfida të shumta, përfshirë qasjen në financa, kostot operative dhe ndryshimet në politikën fiskale. Sidoqoftë, përpjekjet e qeverisë për të mbështetur NVM-të përmes fondeve të investimeve, lehtësive fiskale dhe programeve të trajnimit janë të rëndësishme për të ruajtur këtë shtyllë të ekonomisë.
Ekspertët ekonomikë theksojnë se mbështetja e qëndrueshme ndaj NVM-ve nuk është vetëm çështje e stabilitetit ekonomik, por edhe e zhvillimit social. Politikat që nxisin krijimin dhe zgjerimin e bizneseve të vogla dhe të mesme mund të kenë impakt pozitiv në rritjen e prodhimit vendas, punësimin e të rinjve dhe forcimin e konkurrencës në tregun vendas.
Në një kohë kur Shqipëria përballet me sfida globale, përfshirë çmimet e energjisë, inflacionin dhe konkurrencën rajonale, NVM-të mbeten një faktor kyç për ruajtjen e ekuilibrit ekonomik dhe për forcimin e qëndrueshmërisë së tregut të punës në të gjithë vendin.
