Tregu valutor në Shqipëri ka shënuar luhatje të dukshme ditëve të fundit, duke reflektuar ndikimet e faktorëve ndërkombëtarë, inflacionit në vendet partnere dhe politikave monetare të Bankës së Shqipërisë. Ekspertët paralajmërojnë se këto ndryshime kanë efekt të drejtpërdrejtë te qytetarët dhe bizneset që operojnë me valuta të huaja.
Sipas të dhënave zyrtare nga bankat tregtare, kursi mesatar i këmbimit të euros ka arritur në 122.5 lekë për 1 euro, duke shënuar një rritje prej 0.8% krahasuar me një javë më parë. Ndërkohë, dollari amerikan ka kaluar nivelin e 110 lekëve, duke reflektuar forcimin e dollarit në tregjet ndërkombëtare dhe pasigurinë në tregjet e Evropës dhe Amerikës Latine.
Ekspertët e ekonomisë vlerësojnë se një pjesë e këtij trendi lidhet me presionin inflacionist global, veçanërisht nga rritja e çmimeve të energjisë dhe mallrave bazë, që ka detyruar tregjet të kërkojnë stabilitet përmes forcimit të valutave më të sigurta si euro dhe dollari.
Ndikimi mbi qytetarët dhe bizneset
Rritja e këmbimit valutor ka pasoja të drejtpërdrejta për qytetarët që kryejnë blerje me valuta të huaja ose kanë kredi të shprehur në euro apo dollarë. Një qytetar me kredi për apartament ose makinë mund të paguajë deri në 3–5% më shumë në këste mujore nëse kjo tendencë vazhdon.
Bizneset që importojnë mallra bazë nga jashtë, veçanërisht ushqimore, teknologji apo energji, do të përballen me kostot më të larta të prodhimit dhe shpërndarjes. Ekspertët e ekonomisë paralajmërojnë se kjo mund të reflektohet në çmimet përfundimtare të produkteve, duke shtuar presionin mbi inflacionin e brendshëm.
Politikat e Bankës së Shqipërisë
Bankat qendrore kanë njoftuar se po monitorojnë nga afër situatën në tregun valutor dhe po shqyrtojnë masat për stabilizimin e kursit, përfshirë ndërhyrjet me valutë të huaj në treg dhe rishikimin e normës bazë të interesit. Zyrtarë të Bankës së Shqipërisë kanë deklaruar se qëllimi kryesor është ruajtja e stabilitetit të monedhës kombëtare dhe mbrojtja e fuqisë blerëse të qytetarëve.
Përveç faktorëve lokalë, ndikim kanë edhe tensionet në tregjet ndërkombëtare, si pasoj e ndryshimeve politike dhe ekonomike në Bashkimin Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe rajonin e Ballkanit. Ekspertët e valutave paralajmërojnë se çdo luhatje globale në euro ose dollar ka efekt të menjëhershëm në tregun shqiptar, duke i bërë këto valuta më të kërkuara dhe duke shtuar presion mbi lekun.
