Kryetari i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste të Shqipërisë, Taulant Balla, prezantoi draftin e ri për ligjin e referendumit, duke e cilësuar atë si një hap të rëndësishëm për forcimin e demokracisë direkte në vend.
Sipas Ballës, drafti nuk do të depozitohet menjëherë në Kuvendi i Shqipërisë, por fillimisht do t’i nënshtrohet një procesi të gjerë konsultimi publik. Ky proces do të përfshijë juristë, akademikë, studentë dhe përfaqësues të shoqërisë civile, me synimin për të hartuar një projekt të konsoliduar përpara nisjes së procedurave ligjvënëse.
Balla theksoi se referendumi është një instrument i ushtrimit të drejtpërdrejtë të sovranitetit të popullit, i parashikuar në Kushtetuta e Shqipërisë, dhe mund të zhvillohet si për ligje ashtu edhe për çështje të veçanta. Ai sqaroi dallimin mes referendumit vendimmarrës dhe atij konsultativ, duke theksuar se ky i fundit shërben për të matur opinionin publik përpara vendimeve të rëndësishme politike.
Drafti parashikon disa lloje referendumesh: kushtetues, të përgjithshëm dhe vendor. Për vlefshmërinë e tyre, parashikohen kuorume të ndryshme, si pjesëmarrja minimale prej 50% për çështje kushtetuese dhe 40% për shfuqizimin e ligjeve. Gjithashtu, rezultatet duhet të plotësojnë pragje të caktuara për të qenë të detyrueshme.
Një rol kyç në proces do të ketë Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë, e cila do të bëjë shqyrtimin paraprak të kushtetutshmërisë së çështjeve që i nënshtrohen referendumit.
Projektligji, i përbërë nga 88 nene, synon të mbushë një boshllëk ligjor të kahershëm në Shqipëri, ku megjithëse referendumi parashikohet në Kushtetutë, mungesa e legjislacionit të detajuar e ka bërë praktikisht të pazbatueshëm.
Balla nënvizoi se synimi është që ligji të miratohet brenda kësaj legjislature, ndërsa paralelisht mund të nevojiten edhe ndryshime kushtetuese në kuadër të procesit të integrimit në Bashkimin Europian.
Në përfundim, ai garantoi një proces të hapur dhe gjithëpërfshirës konsultimi, duke e cilësuar këtë nismë si një nga më të rëndësishmet për rritjen e rolit të qytetarëve në vendimmarrje.
