Ministri i Drejtësisë, Besfort Lamallari, ka reaguar publikisht pas kritikave të bëra nga gjyqtari i Gjykatës së Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar, Florjan Kalaja, lidhur me procesin e hartimit të Kodit të ri Penal, të cilin magjistrati e cilësoi si “fasadë”.
Në një reagim të gjatë në rrjetet sociale, Lamallari hodhi poshtë akuzat, duke theksuar se procesi i ndryshimeve në Kodin Penal ka qenë i hapur dhe i dokumentuar, me pjesëmarrjen e gjerë të ekspertëve të drejtësisë, institucioneve shtetërore, shoqërisë civile dhe partnerëve ndërkombëtarë.
Ministri: 25 tryeza konsultimi dhe qindra pjesëmarrës
Sipas ministrit, gjatë periudhës shtator–dhjetor 2025 janë zhvilluar 25 takime konsultative, ku kanë marrë pjesë 488 përfaqësues nga institucione të drejtësisë, administrata publike, organizata ndërkombëtare dhe shoqëria civile.
Lamallari bëri të ditur se çdo takim është dokumentuar me procesverbal dhe se janë reflektuar edhe komentet e dërguara zyrtarisht nga institucionet, përfshirë ato të sistemit të drejtësisë.
Ai theksoi gjithashtu se më shumë se gjysma e dispozitave të publikuara në korrik 2025 janë ndryshuar tashmë, ndërsa puna për përmirësimin e draftit vijon, duke reflektuar sugjerimet e konsideruara të vlefshme.
“Procesi ka qenë i hapur, gjithëpërfshirës dhe i dokumentuar… Debati profesional është i mirëpritur, por ai duhet të mbështetet mbi fakte dhe pa etiketime”, u shpreh ministri.
Paralajmërim për etikën e magjistratëve
Edhe pse nuk e përmendi nominalisht gjyqtarin, Lamallari iu referua reagimit të një magjistrati të Gjykatës së Posaçme, duke theksuar se deklarata të tilla publike mund të cenojnë standardet e etikës gjyqësore.
Ministri kujtoi se Kodi i Etikës Gjyqësore, i miratuar nga Këshilli i Lartë Gjyqësor, kërkon që gjyqtarët të shmangin sjellje që cenojnë pavarësinë ose perceptimin e saj, të tregojnë vetëpërmbajtje në kritikat publike ndaj pushteteve të tjera, të shmangin deklarata që mund të krijojnë përshtypjen e angazhimit politik, të tregojnë kujdes në përdorimin e medias dhe rrjeteve sociale.
Lamallari theksoi se kufizimet për opinione publike të magjistratëve burojnë nga nevoja për të ruajtur besimin publik në drejtësi dhe paanshmërinë institucionale.
Referencë edhe për standardet evropiane
Në reagimin e tij, ministri solli në vëmendje edhe parimet e Këshilli i Evropës dhe Komitetit Këshillimor të Gjyqtarëve Evropianë, sipas të cilëve magjistratët duhet të tregojnë vetëpërmbajtje në shprehjet publike, veçanërisht ndaj pushteteve të tjera, si dhe të shmangin shfaqjen e bindjeve politike.
Ai iu referua edhe standardit të Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, sipas të cilit drejtësia duhet jo vetëm të bëhet, por edhe të duket e tillë, duke nënvizuar rëndësinë e paanshmërisë reale dhe të perceptuar.
“Ka pasur raste kur magjistratët janë përfshirë në politikë”
Në reagimin e tij, ministri nënvizoi se në Shqipëri ka pasur raste kur gjyqtarë dhe prokurorë janë përfshirë më pas aktivisht në politikë, madje edhe në Parlament, ndërsa shtoi se janë parë edhe deklarata publike me tone politike nga aktorë të sistemit të drejtësisë.
Sipas tij, përgjegjësia për të ruajtur paanshmërinë është edhe më e madhe për magjistratët që trajtojnë çështje që lidhen me funksionarë të lartë dhe subjekte politike.
Reforma në drejtësi, proces në vijim
Në përfundim të reagimit, Lamallari theksoi se reforma në drejtësi dhe përmirësimi i legjislacionit penal janë procese komplekse dhe të vazhdueshme, që kërkojnë kontributin e të gjithë profesionistëve dhe mbështeten mbi besimin publik.
Ai apeloi që debati të zhvillohet mbi argumente profesionale dhe jo mbi etiketime, duke nënvizuar se ndryshimet në Kodin Penal do të vijojnë të përmirësohen në funksion të forcimit të sistemit të drejtësisë.
