Tarifat e reja globale të vendosura nga presidenti amerikan Donald Trump kanë hyrë në fuqi me një normë prej 10%, vetëm pak ditë pasi Gjykata e Lartë e SHBA bllokoi një pjesë të madhe të taksave të tij gjithëpërfshirëse të importit.
Sipas urdhrit ekzekutiv të nënshkruar javën e kaluar, masa e re zbatohet nga 24 shkurti dhe parashikon një detyrim të përkohshëm mbi importet. Trump ka paralajmëruar gjithashtu se norma mund të rritet në 15%, megjithëse ende nuk është lëshuar një direktivë zyrtare për këtë hap.
Administrata po e zbaton taksën duke u mbështetur në Seksionin 122 të Aktit të Tregtisë të vitit 1974, i cili i jep presidentit të drejtën të vendosë tarifa për një periudhë deri në 150 ditë pa miratimin e Kongresit. Sipas Shtëpisë së Bardhë, masa synon të adresojë problemet në balancën e pagesave ndërkombëtare dhe të ribalancojë marrëdhëniet tregtare në favor të punëtorëve, fermerëve dhe prodhuesve amerikanë.
Presidenti ka argumentuar vazhdimisht se tarifat janë të nevojshme për të ulur deficitin tregtar të Shtetet e Bashkuara, i cili përfaqëson diferencën mes importeve dhe eksporteve. Megjithatë, të dhënat më të fundit tregojnë se deficiti arriti një rekord të ri javën e kaluar, duke u zgjeruar me 2.1% krahasuar me vitin 2024 dhe duke arritur në rreth 1.2 trilionë dollarë.
Zyrtarët amerikanë thonë se SHBA-të kanë mbledhur tashmë të paktën 130 miliardë dollarë nga tarifa të vendosura në kuadër të Aktit Ndërkombëtar të Fuqive Ekonomike të Emergjencës (IEEPA) të vitit 1977.
Trump reagoi ashpër ndaj vendimit të Gjykatës së Lartë, duke e quajtur atë “qesharak, të shkruar keq dhe jashtëzakonisht antiamerikan”. Të hënën ai paralajmëroi se mund të vendosen tarifa edhe më të larta ndaj vendeve që, sipas tij, “luajnë lojëra” me marrëveshjet tregtare.
Reagimet ndërkombëtare nuk kanë munguar. Mbretëria e Bashkuar deklaroi se nuk përjashton masa reciproke nëse marrëveshjet tarifore me SHBA-në nuk respektohen, por theksoi se askush nuk dëshiron një luftë tregtare. Ndërkohë, Bashkimi Evropian njoftoi se do të pezullojë ratifikimin e një marrëveshjeje të arritur gjatë verës, ndërsa India tha se do të shtyjë bisedimet për finalizimin e një marrëveshjeje të re tregtare.
Zhvillimet e fundit rrisin pasigurinë në tregtinë globale dhe shtojnë frikën për përshkallëzim të tensioneve ekonomike mes SHBA-së dhe partnerëve të saj kryesorë.
