Borxhi kombëtar i Shteteve të Bashkuara ka kaluar për herë të parë shifrën prej 40 trilionë dollarësh, duke rikthyer në vëmendje shqetësimet për rritjen e huamarrjes së qeverisë amerikane dhe kostot gjithnjë e më të larta të financimit.
Në vitin 2016, në fillim të mandatit të parë presidencial të Donald Trump, borxhi kombëtar amerikan ishte nën 20 trilionë dollarë. Brenda rreth një dekade, ai është dyfishuar.
Një nga ndryshimet kryesore krahasuar me atë periudhë është niveli i normave të interesit. Eric Swanson, profesor i ekonomisë në Universitetin e Kalifornisë dhe ish-ekonomist i Rezervës Federale, thekson se normat afatgjata të interesit janë tashmë ndër më të lartat e dekadave të fundit.
Sipas tij, një pjesë e rritjes së normave lidhet me shqetësimet për inflacionin, ndërsa një tjetër me përmasat e borxhit që ka grumbulluar qeveria amerikane.
Investitorët kërkojnë kthime më të larta
Rritja e borxhit po ndihet edhe në tregun e obligacioneve. Investitorët po kërkojnë norma më të larta kthimi, mes shqetësimeve për qëndrueshmërinë e financave publike amerikane.
Në të njëjtën kohë, qeveria amerikane nuk është e vetmja që kërkon kapital në treg. Kompanitë e mëdha teknologjike po marrin hua në shuma të konsiderueshme për investimet në inteligjencën artificiale, duke rritur konkurrencën për kapitalin e investitorëve.
Sipas parashikimeve të cituara nga BBC, borxhi amerikan mund të arrijë rreth 64 trilionë dollarë deri në vitin 2036.
Megjithatë, ekonomistët nuk e konsiderojnë situatën ende në një pikë kritike. Shtetet e Bashkuara kanë një avantazh të rëndësishëm për shkak të madhësisë së ekonomisë dhe rolit të dollarit si monedhë rezervë globale.
Kjo i jep SHBA-së më shumë hapësirë për të përballuar nivele të larta borxhi krahasuar me shumë ekonomi të tjera.
Por kjo hapësirë nuk është e pakufizuar.
“Po arrijmë në një pikë ku drita e verdhë po pulson, por nuk është ende dritë e kuqe”, është vlerësimi i ekonomistëve për situatën.
Borxhi kombëtar amerikan është aktualisht rreth 126% e madhësisë së ekonomisë së vendit. Pavarësisht kësaj, raporti i borxhit ndaj Prodhimit të Brendshëm Bruto mbetet më i ulët se në disa vende të tjera të G7, veçanërisht Japonia dhe Italia.
Shifra prej 40 trilionë dollarësh nuk nënkupton në vetvete një krizë të menjëhershme për ekonominë amerikane, por rritja e vazhdueshme e borxhit dhe kostove të interesit po e bëjnë gjithnjë e më të rëndësishme pyetjen se sa gjatë mund të vazhdojë kjo trajektore pa krijuar presione më të mëdha mbi ekonominë amerikane.
