Rënia e kërkesave për azil nga shqiptarët gjatë vitit 2025 nuk ka ndalur fenomenin e emigracionit, por përkundrazi ka nxjerrë në pah një ndryshim të qartë të formës së largimit nga vendi. Të dhënat më të fundit nga Eurostat tregojnë se, ndonëse aplikimet për azil kanë pësuar një ulje të ndjeshme, largimet drejt vendeve të Bashkimit Europian vijojnë me ritme të larta përmes rrugëve të ligjshme të punësimit.
Sipas statistikave, kërkesat për azil nga shtetasit shqiptarë kanë rënë me rreth 28% gjatë vitit 2025. Megjithatë, në të njëjtën kohë, numri i lejeve të punës të dhëna për shqiptarët ka tejkaluar katër herë aplikimet për azil, duke treguar një zhvendosje të fortë drejt emigrimit të rregullt.
Ky ndryshim është edhe më i dukshëm në një perspektivë disa-vjeçare. Në periudhën 2022–2024, mesatarisht rreth 20 mijë shqiptarë në vit kanë përfituar leje pune në vendet e Bashkimit Europian, një shifër dukshëm më e lartë krahasuar me dekadën e kaluar, kur këto leje varionin vetëm në 3 deri në 4 mijë në vit. Kjo rritje e ndjeshme lidhet si me kërkesën në rritje për fuqi punëtore në vendet pritëse, ashtu edhe me orientimin e emigrantëve shqiptarë drejt formave më të sigurta dhe të ligjshme të qëndrimit jashtë vendit.
Vendet që mbajnë peshën kryesore të këtij fenomeni mbeten Italia, Greqia dhe Gjermania, të cilat ofrojnë më shumë mundësi punësimi dhe përthithin numrin më të madh të punëtorëve shqiptarë. Këto shtete janë kthyer në destinacionet kryesore për ata që kërkojnë të ndërtojnë një jetë ekonomike më të qëndrueshme jashtë Shqipërisë.
Ekspertët e shohin këtë trend si një transformim të modelit të emigracionit shqiptar: nga kërkimi i azilit dhe mbrojtjes ndërkombëtare, drejt migrimit të rregullt dhe të orientuar nga tregu i punës. Megjithatë, pavarësisht formalizimit të këtij procesi, fenomeni i largimit masiv mbetet një sfidë për vendin, sidomos për sa i përket humbjes së fuqisë punëtore dhe ndikimit afatgjatë në zhvillimin ekonomik dhe social.
Në thelb, të dhënat e Eurostat tregojnë se emigracioni nuk është zbehur, por thjesht ka ndryshuar formë: nga një ikje për mbrojtje, në një largim për punë dhe mundësi më të mira jetese.
