Vonesat në zbardhjen e vendimeve gjyqësore po kthehen sërish në problem për qytetarët që presin të përfitojnë nga amnistia penale e vitit 2026.
Ankesat kanë mbërritur edhe te Avokati i Popullit. Të dënuar dhe persona nën procedim pretendojnë se po përballen me zvarritje, edhe pse ligji i amnistisë është hartuar pikërisht për të shmangur situata të tilla, duke përfshirë edhe rastet kur vendimet gjyqësore nuk janë arsyetuar ende.
Në këtë kategori përfshihen edhe shtetasit ndaj të cilëve vendimi është shpallur deri më 31 maj dhe që, nëse vepra për të cilën janë dënuar përfshihet në amnisti, kanë të drejtë të heqin dorë nga apeli për të përfituar nga falja.
Ndërkohë, zbatimi i amnistisë duket se po has probleme edhe në prokurori. Sipas raportimit të gazetares së Top Channel, Anila Hoxha, prokuroritë ende nuk kanë përfunduar raportimet pranë Prokurorisë së Përgjithshme për numrin e dosjeve që duhet të mbyllen si pasojë e ligjit të ri.
Në total, para hyrjes në fuqi të ligjit, ishte parashikuar që amnistia të prekte rreth 10 mijë hetime dhe çështje, kryesisht për vepra si aksidentet pa pasoja, drejtimi i automjetit në gjendje të dehur, ndërtimet pa leje dhe kundërvajtje të ndryshme.
Për të përshpejtuar procesin, Prokurori i Përgjithshëm ka firmosur një udhëzim ku u përcakton prokurorëve hapat që duhet të ndjekin. Ata duhet të vendosin pushimin e procedimeve ose të mos fillojnë procedime të reja për veprat e kryera deri më 31 maj, kur ato përfshihen në kategoritë e parashikuara nga amnistia.
Bëhet fjalë për vepra penale që parashikojnë dënim deri në tre vjet burg, me përjashtim të subjekteve që ligji i ka lënë jashtë përfitimit.
Udhëzimi shkon edhe më tej. Prokurorëve u kërkohet të mbyllin edhe çështjet që janë pezulluar më herët për shkak se autorët nuk janë identifikuar ose gjetur, nëse këto çështje përfshihen në kategoritë e amnistisë.
Pikërisht këtu pritet të dalë në pah një tjetër problem i sistemit: backlog-u i dosjeve. Ende nuk ka një shifër të saktë për numrin e çështjeve që do të mbyllen në këtë mënyrë, por bëhet fjalë për një volum që mund të ndikojë ndjeshëm në ngarkesën e prokurorive.
Afati për të marrë një panoramë më të qartë është muaji shtator. Drejtuesit e të gjitha prokurorive pritet të raportojnë te Prokurori i Përgjithshëm numrin e shtetasve që përfitojnë nga amnistia, si dhe çështjet që janë mosfilluar, pushuar gjatë hetimit apo mbyllur gjatë procesit gjyqësor.
Në letër, amnistia synon të lehtësojë sistemin dhe të mbyllë mijëra çështje. Por vonesat në zbardhjen e vendimeve dhe raportimet ende të papërfunduara tregojnë se zbatimi i saj po përballet me një tjetër pengesë të vjetër të drejtësisë shqiptare: vonesën administrative dhe ngarkesën e dosjeve.
