Ish-presidenti Ilir Meta ka reaguar ashpër ndaj rregullores së re të GJKKO-së që kufizon praninë dhe mënyrën e raportimit të mediave në sallat e gjyqit.
Në një reagim të gjatë në rrjetet sociale, Meta e konsideron kufizimin e medias si një çështje që shkon përtej interesit të gazetarëve, duke argumentuar se preket drejtpërdrejt e drejta e publikut për të parë dhe kontrolluar mënyrën se si administrohet drejtësia.
Sipas tij, liria e medias nuk mund të trajtohet si një privilegj që gjykatat apo institucionet shtetërore mund ta japin dhe ta kufizojnë sipas vullnetit të tyre. Meta i referohet Kushtetutës dhe Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut, duke e cilësuar lirinë e medias si një nga shtyllat e një shoqërie demokratike.
Ai e vendos theksin te transparenca e gjyqësorit, duke argumentuar se një drejtësi e pavarur duhet të jetë edhe e dukshme si e tillë për publikun.
“Media e pavarur nuk është kërcënim për një gjykatë të pavarur. Kërcënim për një gjykatë të pavarur është mungesa e transparencës”, shkruan Meta në reagimin e tij.
Ish-presidenti kundërshton edhe mënyrën se si është hartuar rregullorja, duke pretenduar se marrëdhëniet mes gjykatave dhe medias janë rregulluar më herët përmes udhëzimeve të Këshillit të Lartë Gjyqësor.
Sipas tij, një rregullore e brendshme e GJKKO-së nuk mund të krijojë një regjim paralel dhe më kufizues se standardet e përcaktuara në ligj dhe në aktet normative të organeve kompetente.
Një tjetër shqetësim i ngritur nga Meta lidhet me kufizimin e pranisë së gazetarëve në sallat e gjyqit. Ai argumenton se media nuk mund të trajtohet si një prani dytësore në proceset gjyqësore, veçanërisht kur bëhet fjalë për çështje me interes të lartë publik.
Meta e lidh këtë argument edhe me proceset që zhvillohen aktualisht në GJKKO, përfshirë gjyqet ndaj figurave të njohura politike dhe zyrtarëve të lartë.
Reagimi i tij vjen në një moment kur vetë GJKKO ka qenë në qendër të debatit për raportin me median. Në qershor, gjatë seancës së procesit ndaj Ilir Metës dhe Monika Kryemadhit, gjykata rrëzoi kërkesën për transmetimin live të seancës, ndërsa mediat nuk u lejuan të qëndronin në sallë gjatë zhvillimit të saj.
Në atë seancë, Meta kishte kërkuar vetë që procesi të transmetohej drejtpërdrejt, kërkesë që gjykata e refuzoi.
Duke iu referuar rregullores së re, Meta shkon edhe më tej në kritikën e tij. Ai e cilëson atë si një mekanizëm që mund të çojë në “transparencë të kontrolluar”, duke argumentuar se transparenca nuk mund të jetë e tillë nëse informacioni që i shkon publikut filtrohet dhe administrohet nga vetë institucioni që duhet të jetë nën vëzhgim.
Sipas tij, një proces gjyqësor me interes të lartë publik nuk mund të reduktohet vetëm në komunikime zyrtare të gjykatës.
“Drejtësia nuk mund të kërkojë besim duke mbyllur dyert”, është një nga mesazhet e tij.
Meta kritikon gjithashtu krijimin e kufizimeve për regjistrimet audio dhe mënyrën e administrimit të gazetarëve brenda ambienteve të gjykatës. Ai e sheh këtë si një rrezik për krijimin e një klime intimidimi ndaj medias dhe kërkon që kufizimet të rishikohen.
Në reagimin e tij, ish-presidenti akuzon gjithashtu rregulloren se tejkalon funksionin e një akti të brendshëm administrativ dhe ngre pretendimin se gjykata nuk mund të krijojë me rregullore kufizime që prekin të drejta themelore pa një bazë të qartë ligjore.
Në fund, Meta kërkon shfuqizimin e dispozitave që, sipas tij, kufizojnë median dhe rikthimin te standardet e përcaktuara nga KLGJ.
Meta e quan rregulloren “Rregullorja Rama” dhe e lidh atë drejtpërdrejt me kryeministrin Edi Rama, duke e akuzuar këtë të fundit për ndikim mbi sistemin e drejtësisë.
Kritikat e Metës vijnë ndërkohë që procesi penal ndaj tij dhe Monika Kryemadhit vijon në GJKKO. Në qershor, gjykata refuzoi edhe kërkesën e Metës për transmetimin live të seancave.
Në këtë klimë, debati për rregulloren e re nuk kufizohet më vetëm te marrëdhënia mes gjykatës dhe gazetarëve. Ai është shndërruar në një debat më të gjerë mbi transparencën e drejtësisë, të drejtën e publikut për informim dhe kufijtë që mund të vendosen ndaj medias gjatë proceseve gjyqësore.
