Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Pas 15 vitesh, qeveria po shqyrton ndryshimin e mënyrës së mbledhjes së taksës së qarkullimit, duke e hequr atë nga çmimi i karburanteve dhe duke e zhvendosur barrën drejt taksimit të automjeteve. Ndryshimi pritet të përfshihet në Paketën Fiskale 2027, por për drejtuesit e mjeteve mbetet e paqartë nëse kjo do të sjellë një lehtësim të përgjithshëm financiar apo thjesht një mënyrë tjetër për të paguar taksat.
Sot, çdo litër naftë apo benzinë që blihet në Shqipëri përmban edhe një detyrim prej 27 lekësh për taksën e qarkullimit. Duke llogaritur edhe efektin e TVSH-së, heqja e saj do të krijonte mundësinë për një ulje teorike prej 32.4 lekësh për litër.
Por ky është vetëm efekti i përllogaritur mbi taksat. Për të parë një ulje të tillë në çmimin e karburantit, duhet që ndryshimi të reflektohet plotësisht në treg. Përndryshe, konsumatorët mund të mos përfitojnë të gjithë diferencën që do të krijonte heqja e detyrimit.
Nga pompa e karburantit te taksa vjetore e makinës
Raportohet se, qeveria po shqyrton kompensimin e të ardhurave që do të humbiste buxheti përmes ndryshimeve në taksimin e automjeteve.
Në diskutim janë rritja e taksës vjetore të mjeteve, ndryshimet për automjetet e luksit dhe përfshirja e makinave elektrike në skemën e taksimit.
Nëse kjo skemë zbatohet, mënyra e pagesës do të ndryshojë: në vend që një pjesë e detyrimit të paguhet sa herë blihet karburant, barra mund të kalojë më shumë te pronësia e automjetit.
Kjo mund të sjellë përfitime për disa drejtues mjetesh, veçanërisht për ata që konsumojnë shumë karburant, por rezultati nuk do të jetë i njëjtë për të gjithë. Pronarët që do të preken nga rritja e taksave vjetore mund ta ndiejnë ndryshimin në një moment tjetër të vitit, kur të duhet të paguajnë detyrimet për automjetin.
Për këtë arsye, efekti real i nismës nuk mund të matet vetëm me uljen e mundshme të çmimit në pompë. Duhet parë edhe niveli i taksave të reja dhe se cilat kategori automjetesh do të përfshihen.
Një taksë që i ka sjellë miliarda lekë buxhetit
Taksa e qarkullimit nisi të zbatohej në formën e lidhur me konsumin e karburantit në vitin 2011, fillimisht me një nivel prej 5 lekësh për litër. Në vitin 2015, ajo arriti në 27 lekë për litër dhe që prej atëherë nuk ka ndryshuar.
Përmes kësaj skeme, të ardhurat e shtetit lidhen drejtpërdrejt me sasinë e karburantit që konsumohet. Sa më i madh të jetë konsumi, aq më shumë të ardhura mblidhen nga kjo taksë.
Sipas shifrave të raportuara për periudhën 2023–2025, arkëtimet nga taksa e qarkullimit kanë qenë mesatarisht 21.7 miliardë lekë në vit. Në vitin 2025, ato arritën rreth 24.2 miliardë lekë.
Këto të ardhura shpjegojnë edhe sfidën që paraqet ndryshimi për financat publike. Nëse qeveria heq taksën nga karburantet, duhet të përcaktojë se si do të mbulojë diferencën që krijohet në buxhet.
A do të bëhet nafta më e lirë?
Heqja e taksës mund të krijojë hapësirë për uljen e çmimit të karburanteve dhe të ndihmojë në përballimin e luhatjeve të tregjeve ndërkombëtare. Megjithatë, kjo nuk garanton se çmimi në Shqipëri do të ulet automatikisht me 32.4 lekë për litër.
Për konsumatorët, rëndësi do të ketë mënyra se si do të zbatohet ndryshimi dhe nëse kursimi nga karburanti do të kompensohet nga taksa të tjera mbi automjetin.
Paketa Fiskale 2027 pritet të përcaktojë nëse kjo nismë do të sjellë një lehtësim real për drejtuesit e mjeteve apo kryesisht një rishpërndarje të barrës fiskale. Deri në miratimin e rregullave përfundimtare, si ulja e çmimit, ashtu edhe ndryshimet në taksat e automjeteve mbeten të kushtëzuara nga skema që do të zgjedhë qeveria.
