Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Euro po vijon të humbasë terren përballë lekut në tregun valutor shqiptar, duke zbritur në nivele që po ndikojnë drejtpërdrejt te qytetarët, bizneset dhe eksportuesit. Sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, më 6 nëntor një euro këmbehej me 90.84 lekë, ndërsa në fillim të vitit vlera e saj ishte rreth 96.56 lekë.
Kjo do të thotë se në më pak se një vit monedha europiane ka humbur rreth 5.72 lekë në raport me monedhën vendase, duke ulur ndjeshëm vlerën në lekë të të ardhurave dhe kursimeve të qytetarëve që mbajnë euro.
Të dhënat tregojnë se rënia nuk është një luhatje e përkohshme e ditëve të fundit, por pjesë e një tendence që ka vijuar përgjatë vitit 2026. Në janar, kursi mesatar ishte 96.56 lekë për euro, në prill zbriti në 95.68 lekë, në qershor në 94.79 lekë, ndërsa në shtator arriti në 91.85 lekë. Në tetor mesatarja mujore ishte 91.28 lekë, duke vijuar rënien edhe në fillim të nëntorit.
Fluksi i euros nga turizmi dhe emigrantët mban të fortë lekun
Një nga faktorët kryesorë që po ndikon në këtë zhvillim është oferta e lartë e valutës në tregun shqiptar. Të ardhurat nga turizmi, dërgesat e emigrantëve dhe investimet e huaja sjellin vazhdimisht euro në ekonomi, duke rritur sasinë e monedhës europiane në qarkullim.
Të dhënat për gjashtëmujorin e parë të vitit tregojnë se emigrantët kanë dërguar në Shqipëri 621.4 milionë euro, një shifër rekord për këtë periudhë dhe 16.7% më e lartë se në të njëjtën periudhë të vitit 2025. Vetëm në tremujorin e dytë, remitancat arritën në 347 milionë euro. Këto dërgesa, së bashku me të ardhurat nga turizmi, shtojnë ofertën e valutës në treg.
Edhe Banka e Shqipërisë e ka lidhur forcimin e lekut me rritjen e hyrjeve valutore nga turizmi, remitancat dhe investimet e huaja direkte. Megjithatë, institucioni operon me regjim të lirë të kursit të këmbimit, ku vlera e lekut përcaktohet nga kërkesa dhe oferta në tregun valutor.
Kush përfiton dhe kush humbet nga rënia e euros?
Zhvlerësimi i euros nuk prek të gjithë njësoj. Në njërën anë, përfitues janë importuesit dhe bizneset që blejnë mallra në euro, por i shesin në tregun vendas në lekë. Një euro më e lirë mund të ulë kostot e tyre të blerjes, nëse kursi i këmbimit reflektohet në çmimet e importit.
Në anën tjetër, më të ekspozuar janë eksportuesit, të cilët arkëtojnë të ardhurat në euro, ndërsa një pjesë të konsiderueshme të shpenzimeve, pagave dhe detyrimeve i kanë në lekë. Sa më pak lekë të marrin për të njëjtën shumë eurosh, aq më shumë ngushtohen të ardhurat e tyre në monedhën vendase.
Të njëjtën goditje e ndiejnë edhe familjet që marrin para nga emigrantët. Edhe pse dërgesat janë rritur në vlerë, kur euro këmbehet me më pak lekë, familjet përfitojnë më pak para në monedhën që përdorin për shpenzimet e përditshme.
Ndikimi shtrihet edhe te qytetarët që kanë kursimet në euro. Sipas të dhënave të raportuara për depozitat bankare, vetëm brenda një viti vlera në lekë e kursimeve në euro është tkurrur ndjeshëm, duke nxjerrë në pah humbjen që pësojnë kursimtarët nga ndryshimi i kursit.
Ndërkohë, Banka e Shqipërisë ka planifikuar edhe blerje të valutës në treg për të shtuar rezervën valutore, një mekanizëm që ndikon në thithjen e një pjese të ofertës së euros. Megjithatë, këto veprime nuk e ndryshojnë faktin se kursi përcaktohet nga zhvillimet e kërkesës dhe ofertës në treg.
Rënia e euros mbetet kështu një nga zhvillimet me ndikimin më të gjerë në ekonominë shqiptare. Ndërsa forcimi i lekut mund të ndihmojë në uljen e kostove të importeve dhe të presioneve inflacioniste, për eksportuesit, emigrantët dhe qytetarët që kanë kursimet në monedhën europiane, zhvlerësimi i saj përkthehet në humbje të drejtpërdrejta financiare.
