Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Tenderat publikë vijojnë të mbeten një nga pikat problematike në raportin e Komisionit Europian për Shqipërinë. Shifrat e publikuara nga Brukseli tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e kontratave shtetërore vazhdojnë të jepen në kushte të kufizuara konkurrence, ndërsa një numër i lartë procedurash përfundojnë të anuluara.
Sipas raportit të Komisionit Europian të publikuar më 4 nëntor 2026, gjatë vitit 2025 në Shqipëri janë zhvilluar 5,766 procedura prokurimi, nga 6,811 që ishin regjistruar një vit më parë. Megjithatë, një prej të dhënave më shqetësuese lidhet me faktin se 23.5% e tenderave janë fituar nga kompani që kanë qenë ofertueset e vetme në garë. Në procedurat me vlerë të lartë, kjo përqindje arrin në 29%.
Pra, në gati një në katër tendera, shteti ka përzgjedhur një kompani pa pasur përballë një ofertues tjetër. Në tenderat me vlerë të lartë, situata është edhe më problematike, pasi pothuajse një në tre procedura është zhvilluar me vetëm një konkurrent.
Një tjetër tregues që ngre pikëpyetje është numri i procedurave të anuluara. Komisioni Europian evidenton se 38% e tenderave gjatë vitit 2025 janë anuluar, një nivel që tregon problematika në funksionimin e procesit të prokurimit dhe që kërkon një analizë të mëtejshme mbi arsyet e këtyre anulimeve dhe fatin e procedurave pasuese.
Edhe procedurat e negociuara pa shpallje paraprake kanë shënuar rritje në peshën financiare. Ndonëse në numër ato përbënin 2.4% të të gjitha procedurave, kundrejt 2.3% në vitin 2024, vlera e kontratave të lidhura përmes këtij mekanizmi është rritur ndjeshëm. Nga 0.4% e vlerës totale në vitin 2024, kjo peshë arriti në 2.8% gjatë vitit 2025.
Një tjetër problem i evidentuar nga Brukseli është dominimi i kriterit të çmimit në përzgjedhjen e fituesve. Kriteret që vlerësojnë ofertën ekonomikisht më të favorshme, duke marrë parasysh edhe cilësinë dhe elementë të tjerë përveç kostos, janë përdorur vetëm në 5.5% të procedurave. Në vlerën totale të kontratave të dhëna, këto kritere përfaqësojnë 24.8%.
Në raportin e tij, Komisioni Europian vlerëson se Shqipëria ka bërë njëfarë progresi në fushën e prokurimeve publike, veçanërisht me miratimin e ligjit të ri për koncesionet dhe partneritetet publike-private. Megjithatë, institucionet shqiptare duhet të vijojnë përpjekjet për të rritur konkurrencën, transparencën dhe integritetin e sistemit.
Komisioni kërkon gjithashtu kujdes në futjen e përjashtimeve të reja nga procedurat standarde të tenderimit, duke përmendur si shqetësim ndryshimet ligjore për ndërtimin e porteve turistike, të cilat mund të krijojnë privilegje dhe të shmangin konkurrencën normale.
Ndërkohë, këto konstatime vijnë në një kohë kur kryeministri Edi Rama dhe drejtuesit e Agjencisë së Prokurimit Publik kanë prezantuar publikisht treguesit e sistemit si dëshmi të përmirësimit të konkurrencës dhe transparencës. Qeveria ka argumentuar se Shqipëria qëndron më mirë se mesatarja europiane në disa indikatorë të prokurimeve.
Megjithatë, shifrat e raportit të fundit të Komisionit Europian tregojnë se problemet nuk janë zhdukur. Pesha e lartë e tenderave me një ofertues, anulimet e shumta dhe rritja e vlerës së procedurave pa shpallje paraprake mbeten çështje që kërkojnë vëmendje.
E Vërteta.al
Rama për raportin e progresit/ “Kemi vlerësimin më të lartë, por detyrat mbeten të shumta”
Negociatat drejt 2027-ës/ Raporti i plotë: Brukseli evidenton plagët e Shqipërisë
