Pas më shumë se dy javësh protestë të pandërprerë, vëmendja po zhvendoset nga kohëzgjatja e rezistencës në rrugë drejt mënyrës se si do të reagojë sistemi politik përballë pakënaqësisë në rritje.
Sipas analizave që po qarkullojnë mbi zhvillimet e fundit, slogani “Shqipëria e Re” është shndërruar në simbolin kryesor të kërkesës për një model të ri qeverisjeje dhe për ndryshime të thella politike. Në këtë kontekst, shtrohet pyetja se cili aktor politik do të arrijë të interpretojë dhe të përfaqësojë më shpejt këtë frymë ndryshimi.
Analiza ngre katër skenarë të mundshëm për ecurinë e situatës.
Skenari i parë lidhet me një vetëkorrigjim të mazhorancës, përmes ndryshimeve në rregullat e lojës politike, si reforma në Kodin Zgjedhor, hapja e listave apo mekanizma të demokracisë direkte, me synimin për të rikuperuar terrenin e humbur dhe për të shmangur përshkallëzimin e pakënaqësisë.
Skenari i dytë parashikon forcimin e lëvizjeve qytetare dhe partive të reja, të cilat po ushqehen nga energjia e protestave. Megjithatë, sipas analizës, fragmentimi dhe mungesa e koordinimit mbeten pengesa kryesore për shndërrimin e kësaj fryme në një alternativë të organizuar politike.
Një tjetër mundësi është përfitimi i opozitës tradicionale nga klima e krijuar, por vetëm nëse ajo arrin të reformojë veten dhe të ofrojë figura e programe që rezonojnë me kërkesat e qytetarëve që kanë dalë në shesh.
Ndërkohë, skenari i katërt konsiderohet më i rrezikshmi dhe lidhet me mundësinë e radikalizimit të protestave. Sipas analizës, nëse pakënaqësia vazhdon të injorohet dhe qytetarët krijojnë bindjen se protestat paqësore nuk po japin rezultat, ekziston rreziku i përshkallëzimit të situatës dhe i një përplasjeje me pasoja për stabilitetin e vendit.
Pavarësisht se si do të zhvillohen ngjarjet, analiza vlerëson se protestat kanë prodhuar tashmë një ndryshim të rëndësishëm në klimën politike, duke thyer apatinë dhe duke krijuar një hapësirë të re publike, ku qytetarët ndihen më të përfshirë dhe më të ndërgjegjshëm për rolin e tyre në jetën politike të vendit.
