Deklaratat e përsëritura ndër vite të kryeministrit Edi Rama se mazhoranca “nuk do të bëhet pengesë për hetimin e deputetëve dhe zyrtarëve të lartë”, se “nuk jemi zyrë avokatie e askujt” dhe se “kush ka probleme me drejtësinë të përballet vetë me të”, rikthehen në vëmendje përballë zhvillimeve të fundit që lidhen me imunitetin e zv/kryeministres Belinda Balluku.
Sipas një analize të publikuar nga Instituti i Studimeve Politike, qëndrimet publike të kryeministrit për raportin mes politikës dhe drejtësisë kanë pësuar ndryshime vitet e fundit, veçanërisht gjatë periudhës 2023–2024, kur Kuvendi u përball me çështjen e mandatit të ish-ministres Olta Xhaçka.
Sipas ISP, çështja Xhaçka u arkivua, por më e rëndësishme është se parlamenti duket se ka hyrë në një fazë të re, ku nga retorika për respektimin e drejtësisë është kaluar drejt një qasjeje më kritike ndaj SPAK dhe kërkesave të tij për hetim. Në këtë kontekst përmendet edhe rasti i Ballukut, për të cilin kërkesa për autorizim ka qëndruar për muaj në parlament pas vendimmarrjeve paraprake në Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë.
Në analizë kujtohet se në disa raste të mëparshme Kuvendi ka votuar për heqjen e imunitetit të deputetëve, përfshirë Tom Doshi, Mark Frroku, Armando Prenga, Arben Ahmetaj dhe Sali Berisha. Ndërkohë, rasti i vetëm kur kërkesa për autorizim u refuzua ishte ai i ish-ministrit Saimir Tahiri në vitin 2017; disa muaj më vonë ai dorëzoi mandatin.
ISP thekson se shqetësimi kryesor nuk lidhet me fajësinë apo pafajësinë e zyrtarëve konkretë, por me rolin e parlamentit dhe standardin që vendoset për barazinë para ligjit. Sipas institutit, nëse mazhorancat refuzojnë hetimin e zyrtarëve të tyre, mesazhi për publikun është se të pushtetshmit mund të mbeten të mbrojtur nga drejtësia.
Instituti rekomandon që Kuvendi i Shqipërisë të ndjekë praktikat e vendeve të Bashkimit Europian dhe të Parlamentit Europian, ku zyrtarët nën akuzë përballen me drejtësinë pa përfituar nga mbrojtja politike. Sipas ISP, vetëm një standard i tillë rrit besimin publik dhe forcon funksionimin e demokracisë.
Në pritje të një vendimi përfundimtar për rastin Balluku, debati mbi imunitetin parlamentar dhe raportin mes politikës dhe drejtësisë mbetet një nga çështjet më të nxehta në skenën politike shqiptare.
