Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Buxheti i shtetit për vitin 2027 parashikon rritje të fondeve për pensionet, mbrojtjen sociale, shëndetësinë, arsimin dhe mbrojtjen, ndërsa mbështetja për bujqësinë mbetet më e kufizuar. Ndër masat kryesore të planifikuara janë dyfishimi i bonusit mujor për pensionistët, krijimi i një skeme të re pagesash mujore për fëmijët deri në moshën pesëvjeçare dhe financimi i mëtejshëm i shërbimeve publike.
Sipas të dhënave të bëra publike, buxheti parashikohet të arrijë në rreth 908 miliardë lekë, ose afërsisht 10.2 miliardë euro, me një rritje prej 64.7 miliardë lekësh krahasuar me vitin 2026. Ndërkohë, shpenzimet e përgjithshme për vitin e ardhshëm parashikohen në rreth 976 miliardë lekë, çka e bën të rëndësishëm dallimin mes të ardhurave buxhetore dhe totalit të shpenzimeve.
Pjesa më e madhe e masave sociale synon të lehtësojë barrën financiare për pensionistët dhe familjet me fëmijë, ndërsa sektorët e shëndetësisë dhe arsimit parashikojnë financime shtesë për shërbimet, investimet dhe kategoritë që përfitojnë nga skemat publike.
Dyfishohet bonusi mujor për pensionistët
Një nga ndryshimet më të rëndësishme të parashikuara në buxhetin e vitit 2027 lidhet me mbështetjen financiare për pensionistët. Nga 1 janari 2027, bonusi mujor parashikohet të dyfishohet, me një kosto të përgjithshme prej 20 miliardë lekësh për buxhetin e shtetit.
Përveç kësaj mase, janë planifikuar edhe 1.35 miliardë lekë për indeksimin e pensioneve në muajin prill. Këto fonde synojnë të rrisin të ardhurat e pensionistëve, në një kohë kur përballimi i shpenzimeve të përditshme mbetet një nga shqetësimet kryesore për këtë kategori.
Masa e bonusit do të ndryshojë në varësi të llojit dhe nivelit të pensionit. Pensionistët urbanë me pension të plotë deri në 40 mijë lekë parashikohet të përfitojnë 3,600 lekë në muaj. Për pensionistët me pension të pjesshëm deri në 22 mijë lekë, bonusi do të jetë 1,600 lekë në muaj, ndërsa për pensionet rurale deri në 18 mijë lekë parashikohen 2,000 lekë në muaj.
Megjithatë, skema parashikon kufij për përfitimin, ndaj shuma e plotë nuk do të jetë e njëjtë për të gjithë pensionistët. Përfitimi konkret do të varet nga kategoria e pensionit dhe kriteret që përcaktojnë zbatimin e skemës.
Dyfishimi i bonusit përfaqëson një nga zërat e rëndësishëm të shpenzimeve sociale për vitin e ardhshëm. Efekti i tij real në ekonominë familjare do të varet nga niveli i çmimeve dhe nga fakti se sa do të mjaftojnë këto pagesa për të përballuar nevojat mujore.
Pagesa mujore për fëmijët deri në moshën pesëvjeçare
Një tjetër masë e parashikuar në buxhetin e vitit 2027 është krijimi i një skeme të re mbështetjeje financiare për familjet me fëmijë. Skema pritet të nisë nga mesi i vitit 2027 dhe të përfshijë rreth 25 mijë përfitues.
Sipas planifikimit, familjet do të marrin një pagesë mujore prej 5,000 lekësh për fëmijën e parë, 7,000 lekësh për fëmijën e dytë dhe 10,000 lekësh për fëmijën e tretë e në vijim. Mbështetja do të jepet deri në mbushjen e moshës pesë vjeç.
Kjo skemë synon të ndihmojë familjet në përballimin e shpenzimeve që lidhen me rritjen e fëmijëve, veçanërisht në vitet e para të jetës, kur nevojat për ushqim, kujdes dhe shërbime janë të vazhdueshme.
Megjithatë, ndikimi i masës do të varet nga kriteret për përfitim, mënyra e zbatimit dhe koha kur pagesat do të fillojnë të shpërndahen. Nisja e parashikuar në mesin e vitit do të thotë se përfitimi nuk do të jetë domosdoshmërisht i disponueshëm për familjet gjatë gjithë vitit 2027.
Në të njëjtën kohë, buxheti parashikon vijimin e mbështetjes për personat që marrin ndihmë ekonomike, personat me aftësi të kufizuara dhe familjet në vështirësi financiare. Për programet e strehimit social janë planifikuar 745 milionë lekë, fonde që synojnë të mbështesin politikat e strehimit për kategoritë në nevojë.
Shëndetësia përfiton 88.2 miliardë lekë
Për Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale janë parashikuar rreth 88.2 miliardë lekë, ose afërsisht 2% më shumë se në vitin 2026.
Pjesa kryesore e financimit do të përdoret për shërbimet spitalore, të cilat përbëjnë një nga zërat më të rëndësishëm të shpenzimeve në këtë sektor. Krahas financimit të shërbimeve ekzistuese, buxheti parashikon 1.1 miliardë lekë për pajisje mjekësore, me synimin për të mbështetur kapacitetet e institucioneve shëndetësore.
Një tjetër zë i rëndësishëm është financimi i barnave të rimbursueshme, përmes të cilave shteti mbulon një pjesë të kostos së medikamenteve për pacientët që plotësojnë kriteret përkatëse.
Në planifikimin buxhetor përfshihen edhe trajtime të specializuara, si trajtimi i infertilitetit dhe rindërtimi i gjirit. Këto shërbime lidhen me nevoja specifike shëndetësore dhe synojnë zgjerimin e mbështetjes për pacientët që kanë nevojë për ndërhyrje ose trajtime të caktuara.
Arsimi, 66.27 miliardë lekë dhe tekste falas për nxënësit
Arsimi është një tjetër sektor ku parashikohet rritje e financimit. Për Ministrinë e Arsimit janë planifikuar 66.27 miliardë lekë, rreth 1.41 miliardë lekë më shumë krahasuar me buxhetin e vitit 2026.
Një nga masat kryesore është vijimi i sigurimit të teksteve shkollore falas për 215 mijë nxënës të arsimit bazë dhe 16 mijë nxënës të arsimit të mesëm. Kjo skemë synon të ulë shpenzimet që familjet përballojnë në fillim të vitit shkollor.
Për infrastrukturën arsimore janë parashikuar 5.87 miliardë lekë. Fondet synojnë të mbështesin investimet në objektet arsimore, ndërsa zbatimi i tyre do të jetë vendimtar për përmirësimin e kushteve ku zhvillohet procesi mësimor.
Në arsimin e lartë parashikohet mbështetje përmes bursave dhe financimit të akomodimit për rreth 16 mijë studentë. Kjo masë synon të lehtësojë kostot e studimit dhe të jetesës për studentët që përfitojnë nga skemat përkatëse.
Megjithatë, përtej rritjes nominale të fondeve, të dhënat e planifikimit afatmesëm parashikojnë që pesha e shpenzimeve për arsimin ndaj Prodhimit të Brendshëm Bruto të bjerë nga 2.3% në vitin 2027 në 2.1% në vitin 2029.
Kjo ecuri ngre pikëpyetje për nivelin e financimit të arsimit në raport me madhësinë e ekonomisë në vitet e ardhshme.
Bujqësia me 16.5 miliardë lekë
Ndryshe nga sektorët e tjerë ku parashikohen rritje më të dukshme, bujqësia do të ketë një shtesë më të kufizuar fondesh. Buxheti i këtij sektori parashikohet të arrijë në 16.5 miliardë lekë, me një rritje prej vetëm 1 miliard lekësh krahasuar me vitin paraardhës.
Për skemën kombëtare të mbështetjes së fermerëve janë parashikuar 5.3 miliardë lekë, ndërsa 3 miliardë lekë do të përdoren për kompensimin e Tatimit mbi Vlerën e Shtuar.
Këto fonde synojnë të mbështesin fermerët dhe aktivitetin bujqësor, por niveli i rritjes së buxhetit mbetet më i ulët krahasuar me shtesat e planifikuara për disa prej sektorëve të tjerë.
Një çështje tjetër e rëndësishme është programi IPARD III. Qeveria synon të zhbllokojë rreth 94 milionë euro nga ky program, fonde që mund të shërbejnë për investime dhe mbështetje në sektorin bujqësor. Megjithatë, zhbllokimi i tyre mbetet një objektiv që duhet të konkretizohet, ndaj këto para nuk duhen konsideruar automatikisht si fonde të disponueshme në buxhetin kombëtar.
Për fermerët, rëndësi do të ketë se sa lehtësisht do të mund të përfitojnë nga skemat, nëse mbështetja do të arrijë te prodhuesit që kanë më shumë nevojë dhe nëse financimi do të ndihmojë në përballimin e kostove të prodhimit.
Mbrojtja, 68.8 miliardë lekë për angazhimet në NATO
Shpenzimet për mbrojtjen në vitin 2027 parashikohen në 68.8 miliardë lekë, të barabarta me rreth 2.35% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
Financimi synon të mbështesë angazhimet e Shqipërisë në kuadër të NATO-s dhe forcimin e kapaciteteve mbrojtëse. Ky nivel shpenzimesh e vendos mbrojtjen ndër zërat e rëndësishëm të buxhetit të shtetit.
Përdorimi i fondeve do të jetë vendimtar për të përcaktuar se sa do të ndikojnë ato në modernizimin e kapaciteteve, pajisjet, infrastrukturën dhe përmbushjen e objektivave të përcaktuara për sektorin.
Buxheti synon 11.4 miliardë euro në vitin 2030
Sipas kuadrit fiskal afatmesëm, buxheti i shtetit pritet të vijojë të zgjerohet edhe në vitet e ardhshme, duke arritur rreth 11.4 miliardë euro në vitin 2030.
Për vitin 2027, shpenzimet e përgjithshme parashikohen në rreth 976 miliardë lekë, ndërsa rritja e financimit synon të mbulojë një sërë angazhimesh sociale dhe publike, nga pensionet e deri te investimet në shëndetësi, arsim dhe mbrojtje.
Megjithatë, shifrat e përgjithshme të buxhetit nuk janë të mjaftueshme për të treguar se sa do të përfitojnë realisht qytetarët. Për këtë do të jetë vendimtare zbatimi i masave, realizimi i investimeve dhe mënyra se si fondet do të shpërndahen mes institucioneve dhe kategorive përfituese.
Për pensionistët, familjet me fëmijë, studentët dhe fermerët, testi kryesor do të jetë nëse masat e shpallura do të sjellin përmirësime konkrete në të ardhurat dhe në aksesin ndaj shërbimeve. Në të njëjtën kohë, ecuria e shpenzimeve për arsimin dhe niveli relativisht më i kufizuar i rritjes së bujqësisë mbeten elemente që meritojnë vëmendje gjatë shqyrtimit të projektbuxhetit.
