Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Produktet bujqësore shqiptare janë përballur sërish me probleme gjatë kontrolleve në kufijtë e Bashkimit Evropian. Këtë herë, autoritetet kroate kanë ndaluar dy ngarkesa me origjinë nga Shqipëria, një me fiq të thatë dhe një tjetër me speca të kuq, pasi analizat laboratorike kanë zbuluar përqendrime të substancave të padëshiruara mbi kufijtë maksimalë të lejuar.
Sipas të dhënave të publikuara më 26 tetor në Sistemin Evropian të Alarmit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshët (RASFF), problemi i parë lidhet me fiqtë e thatë, ku janë konstatuar nivele të larta të aflatoksinave, ndërsa rasti i dytë ka të bëjë me praninë e pesticidit chlorfenapyr te specat e kuq.
Rezultatet e raportuara ngrenë shqetësime për sigurinë e produkteve të eksportuara dhe për funksionimin e mekanizmave të kontrollit përpara se ato të mbërrijnë në tregjet evropiane.
Fiqtë e thatë, aflatoksinat deri në 515% mbi kufirin e lejuar
Rasti më shqetësues lidhet me një ngarkesë me fiq të thatë me origjinë nga Shqipëria. Sipas të dhënave të RASFF-it, analizat kanë zbuluar një përqendrim të aflatoksinave totale prej 47,5 mikrogramësh për kilogram, ndërkohë që kufiri maksimal i lejuar është 10 mikrogramë për kilogram.
Kjo do të thotë se niveli i matur ka qenë 4,75 herë më i lartë se norma, ose 375% mbi kufirin e lejuar.
Por problemi nuk është kufizuar vetëm te aflatoksinat totale. Në të njëjtën ngarkesë është konstatuar edhe aflatoksina B1, një toksinë e prodhuar nga disa lloje myku, e klasifikuar si kancerogjene për njerëzit dhe e lidhur veçanërisht me rrezikun e kancerit të mëlçisë.
Sipas të dhënave të raportuara, përqendrimi i aflatoksinës B1 ka arritur në 36,9 mikrogramë për kilogram, ndërsa kufiri maksimal i lejuar është 6 mikrogramë për kilogram.
Pra, niveli i konstatuar ka qenë 515% mbi normën e lejuar.
Për shkak të këtyre rezultateve, autoritetet kanë vendosur asgjësimin e ngarkesës me fiq të thatë. Ky vendim tregon se produkti nuk mund të hidhej në treg sipas kushteve të përcaktuara nga kontrolli ushqimor.
Aflatoksinat përbëjnë një rrezik serioz për shëndetin publik, veçanërisht kur ekspozimi ndaj tyre përsëritet. Prania e tyre në produkte ushqimore lidhet shpesh me ndotjen nga myku, që mund të zhvillohet gjatë kultivimit, tharjes ose ruajtjes në kushte të papërshtatshme.
Bllokohen edhe specat e kuq, pesticidi mbi katërfishin e normës
Probleme janë evidentuar edhe në një ngarkesë tjetër me speca të kuq me origjinë shqiptare.
Sipas raportimit në RASFF, analizat laboratorike kanë zbuluar mbetje të pesticidit chlorfenapyr në një përqendrim prej 0,052 miligramësh për kilogram. Kufiri maksimal i lejuar është 0,01 miligramë për kilogram.
Përqendrimi i konstatuar është kështu 5,2 herë mbi normën, ose 420% më i lartë se kufiri maksimal i lejuar.
Chlorfenapyr është një substancë aktive që përdoret kundër insekteve dhe dëmtuesve. Prania e mbetjeve të saj mbi kufijtë e lejuar përbën arsye për ndërhyrje nga autoritetet e sigurisë ushqimore dhe kërkon verifikimin e rrethanave në të cilat është përdorur produkti.
Edhe kjo ngarkesë është evidentuar gjatë kontrolleve kufitare në Kroaci dhe është raportuar në sistemin evropian të alarmit ushqimor.
Ku ishin kontrollet në Shqipëri?
Dy rastet rikthejnë në vëmendje një pyetje të rëndësishme: si arrijnë produktet me nivele kaq të larta të substancave të padëshiruara deri në kufijtë e Bashkimit Evropian?
Nëse analizat e kryera nga autoritetet kroate zbulojnë përqendrime të aflatoksinave dhe pesticideve mbi normat e lejuara, lind nevoja për të sqaruar se çfarë kontrollesh janë kryer në Shqipëri përpara eksportit dhe nëse ngarkesat janë verifikuar nga institucionet përgjegjëse.
Në këtë pikë, vëmendja bie te Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU), i cili duhet të sqarojë nëse është informuar për rastet, nëse ka kryer kontrolle përkatëse dhe nëse janë marrë masa ndaj subjekteve përgjegjëse.
Po kështu, kërkohet transparencë për ngarkesën me speca të bllokuar në Kroaci, përfshirë mënyrën e trajtimit të saj dhe masat e marra pas konstatimit të mbetjeve të pesticidit mbi normën.
Po konsumatorët në tregun vendas, çfarë garancish kanë?
Përtej pasojave për eksportuesit dhe imazhin e produkteve shqiptare në tregjet evropiane, çështja kryesore mbetet siguria ushqimore.
A ekziston mundësia që produkte me probleme të ngjashme të tregtohen edhe në Shqipëri? A janë kryer analiza për fiqtë e thatë dhe specat e kuq që qarkullojnë në tregun vendas? Dhe çfarë masash janë marrë për të identifikuar burimin e ndotjes dhe për të parandaluar përsëritjen e rasteve?
Këto janë pyetje që kërkojnë përgjigje nga institucionet përgjegjëse, jo vetëm për të sqaruar dy ngarkesat e ndaluara në Kroaci, por edhe për të garantuar që kontrollet e sigurisë ushqimore funksionojnë në mënyrë efektive brenda vendit.
Deri në publikimin e sqarimeve zyrtare, mbetet e paqartë nëse janë kryer verifikime të mëtejshme në Shqipëri dhe nëse janë identifikuar subjektet përgjegjëse për dy ngarkesat.
Ndërkohë, shifrat e raportuara nga kontrollet kroate janë të qarta. Te fiqtë e thatë, aflatoksina B1 ka rezultuar 515% mbi kufirin e lejuar, ndërsa te specat e kuq pesticidi chlorfenapyr ka tejkaluar normën me 420%. Këto rezultate kërkojnë transparencë dhe reagim institucional për sigurinë e konsumatorëve.
