Mijëra qytetarë u mblodhën këtë të mërkurë në Tiranë në atë që organizatorët e konsideruan protestën më të madhe të zhvilluar deri më tani kundër projektit turistik të planifikuar nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit amerikan Donald Trump, në zonën e mbrojtur të Zvërnecit dhe Ishullit të Sazanit.
Protesta u zhvillua përpara godinës së Kryeministrisë, ku protestuesit shprehën kundërshtimin e tyre ndaj investimit të parashikuar prej rreth 5 miliardë eurosh. Sipas pjesëmarrësve, shqetësimet kryesore lidhen me ndikimin e mundshëm mjedisor të projektit, mungesën e transparencës në procedurat e ndjekura dhe mënyrën se si po administrohen pasuritë natyrore të vendit.
Protestuesit mbanin pankarta me mbishkrime si “Shqipëria nuk është në shitje”, ndërsa brohoritnin slogane kundër projektit dhe qeverisë. Turma u shtri përgjatë një pjese të konsiderueshme të bulevardit kryesor të kryeqytetit, duke e kthyer protestën në një nga mobilizimet më të mëdha qytetare të muajve të fundit.
Një nga çështjet që ka nxitur reagime të forta është fakti se projekti parashikohet të zhvillohet pranë lagunës së Nartës, një zonë e mbrojtur me rëndësi të veçantë ekologjike, ku gjenden habitate të flamingove, fokave dhe zonave të folezimit të breshkave të detit.
“Projekti në Zvërnec është një projekt pa transparencë. Ky është kulmi i asaj që ka ndodhur në Shqipëri gjatë 35 viteve të fundit. Sot themi se mjaft është mjaft”, u shpreh protestuesi Leand Lakrori gjatë tubimit.
Protesta konsiderohet një tjetër sfidë politike për qeverinë e kryeministrit Edi Rama, i cili ndodhet në pushtet që prej vitit 2013. Një pjesë e protestuesve e lidhën kundërshtimin ndaj projektit me pakënaqësitë më të gjera për korrupsionin, qeverisjen dhe shërbimet publike.
Nga ana tjetër, kryeministri Rama ka mbrojtur publikisht investimin, duke deklaruar se projekti do të realizohet në përputhje me ligjin dhe standardet mjedisore. Në një intervistë për Reuters, ai është shprehur se zhvillimi do të vijojë dhe do të përfundojë me përgjegjësi, ndërsa ka theksuar se të gjitha procedurat do t’i nënshtrohen vlerësimeve të nevojshme.
Kreu i qeverisë ka nënvizuar gjithashtu se gjatë viteve të fundit janë ndërmarrë hapa për të luftuar korrupsionin, duke përmendur ngritjen e Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), e cila ka hetuar një sërë çështjesh të profilit të lartë.
Megjithatë, mosbesimi i një pjese të qytetarëve ndaj institucioneve mbetet i lartë. Në protestën e së mërkurës, pjesëmarrësit kërkuan ndryshim politik dhe më shumë transparencë në vendimmarrje.
“Jam këtu për të protestuar dhe për t’i dhënë fund kësaj sage të qeverisjes. Janë gjithmonë të njëjtat parti. Ne duam një epokë të re dhe një vend më të mirë”, deklaroi protestuesi Fabio Bracaj.
Debati mbi projektin e Kushner ka vazhduar prej muajsh. Protesta janë zhvilluar jo vetëm në Tiranë, por edhe në vetë zonën e Zvërnecit, ku muajin e kaluar pati tensione pasi zhvilluesit vendosën një gardh rreth një pjese të territorit ku parashikohet investimi. Gardhi u hoq më pas, por kundërshtimet nuk janë zbutur.
Ndërsa projekti vijon të mbetet në fazat e para të zhvillimit, përplasja mes mbështetësve të investimit dhe kundërshtarëve të tij po shndërrohet në një nga debatet më të forta publike mbi zhvillimin ekonomik, mbrojtjen e mjedisit dhe transparencën në vendimmarrjen shtetërore.
