Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Shqipëria dhe Mali i Zi mund të kenë mundësinë të emërojnë nga një komisioner në Bruksel edhe përpara se të bëhen zyrtarisht anëtarë të Bashkimit Europian.
Ideja po shqyrtohet nga Komisioni Europian në kuadër të rishikimit të politikës së zgjerimit dhe është bërë publike nga një raportim ekskluziv i The Rapporteur, bazuar në dokumente të brendshme të institucionit.
Sipas dokumenteve, qëllimi është që vendet kandidate të kenë një përfshirje më të madhe në institucionet europiane gjatë periudhës mes nënshkrimit të traktatit të anëtarësimit dhe ratifikimit të tij nga të gjitha 27 vendet anëtare të BE-së.
Kjo periudhë mund të zgjasë me vite, për shkak të procedurave të ratifikimit në secilin shtet anëtar.
Në këtë fazë, vendi kandidat do të mund të caktonte një komisioner që do të merrte pjesë në mbledhjet e Kolegjit të Komisionerëve dhe do të kontribuonte në diskutimet për legjislacionin europian.
“Komisioni konsideron se është e përshtatshme të shqyrtohet nëse një shtet në proces anëtarësimi mund të caktojë gjithashtu një Komisioner gjatë kësaj periudhe”, thuhet në dokumentin e brendshëm të cituar nga The Rapporteur.
Sipas propozimit, komisioneri i një vendi kandidat do të merrte pjesë në punën e Kolegjit për çështjet përkatëse, ndërsa do të ruhej autonomia dhe përgjegjësia kolegjiale e Komisionit Europian.
Nëse kjo ide do të miratohej, do të përbënte një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën se si vendet kandidate përfshihen në institucionet e BE-së, pasi për herë të parë një shtet ende jashtë Unionit do të mund të kishte një përfaqësues në nivelin e Komisionit Europian përpara anëtarësimit formal.
Vëzhgues edhe në Këshillin Europian
Dokumentet e Komisionit Europian parashikojnë edhe forma të tjera të përfshirjes së vendeve kandidate.
Pas përfundimit të negociatave të anëtarësimit, vendet mund të kenë mundësinë të dërgojnë vëzhgues në Këshillin Europian, institucioni ku mblidhen liderët e shteteve anëtare.
Kjo do të krijonte një përfshirje më të drejtpërdrejtë të vendeve kandidate në diskutimet politike të nivelit të lartë përpara anëtarësimit të plotë.
Ndërkohë, pas nënshkrimit të traktatit të anëtarësimit, vendet do të mund të dërgonin edhe vëzhgues në Parlamentin Europian, sipas modelit të përdorur në raundet e mëparshme të zgjerimit.
Integrim gradual në tregun dhe programet e BE-së
Një tjetër pjesë e planit është zgjerimi gradual i përfshirjes së vendeve kandidate në tregun e vetëm dhe në programe të ndryshme europiane.
Mes fushave të përmendura janë Zona e Vetme e Pagesave në Euro (SEPA), programi kërkimor Horizon, sistemi i tregtimit të emetimeve, shërbimet publike digjitale dhe nismat për sigurinë kibernetike.
Në diskutim janë edhe projektet strategjike europiane për teknologjinë dhe energjinë, të njohura si IPCEI.
Komisioni Europian po shqyrton kështu një model të “integrimit gradual”, përmes të cilit vendet kandidate do të përfshihen gjithnjë e më shumë në strukturat dhe programet e BE-së përpara anëtarësimit të plotë.
Komisioni ka theksuar ndërkohë se përfitimet nga ky integrim do të lidhen me përmbushjen e reformave dhe angazhimeve europiane.
Von der Leyen në Tiranë: “Qëllimi është në horizont”
Njoftimi vjen një ditë pas vizitës së presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, në Tiranë.
Gjatë konferencës së përbashkët me kryeministrin Edi Rama, von der Leyen deklaroi se Shqipëria është ndër vendet që kanë bërë përparimin më të madh në procesin e anëtarësimit dhe se objektivi i integrimit europian është tashmë më i afërt.
Ajo njoftoi gjithashtu se Komisioni Europian do të prezantojë më 6 tetor rishikimin e politikës së zgjerimit. Në të njëjtën kohë, Brukseli pritet të prezantojë “udhërrëfyes” për vendet kandidate që janë më përpara në proces, me hapa konkretë, afate dhe objektiva drejt anëtarësimit.
Komisioni Europian e ka lidhur këtë proces me nevojën që edhe vetë BE-ja të përgatitet institucionalisht, politikisht dhe financiarisht për një zgjerim të ardhshëm.
Për Shqipërinë, e cila është ndër vendet më të avancuara në procesin e negociatave, një model i tillë do të nënkuptonte një përfshirje më të madhe në strukturat europiane përpara anëtarësimit formal.
Megjithatë, propozimi për një komisioner nga vendet kandidate mbetet aktualisht pjesë e diskutimeve dhe nuk përbën ende një vendim të miratuar të Bashkimit Europian.
