Paga mesatare në Shqipëri është rritur ndjeshëm gjatë vitit të fundit, por rritja e pagës nuk do të thotë automatikisht se familjet shqiptare kanë në dispozicion po aq më shumë para për të shpenzuar.
Të dhënat e INSTAT tregojnë se në tremujorin e parë të vitit 2026 paga mesatare mujore bruto arriti në 90.119 lekë, nga rreth 82.225 lekë një vit më parë. Rritja vjetore ishte 9,6%, ose rreth 7.894 lekë më shumë në muaj në vlerë bruto.
Në të njëjtën periudhë, inflacioni vjetor ishte 2,3% në janar, 2,5% në shkurt dhe 2,6% në mars. Duke marrë këto norma si referencë për tremujorin e parë, rritja reale e pagës mesatare ishte rreth 7%, pasi një pjesë e rritjes nominale u përthith nga rritja e çmimeve.
Pra, në terma ekonomikë, shqiptari me pagë mesatare ka fituar më shumë fuqi blerëse, por jo 9,6% më shumë. Pasi një rritje prej 9,6% e pagës nuk përkthehet në 9,6% më shumë mallra dhe shërbime.
Nga 82 mijë në 90 mijë lekë bruto
Për ta kuptuar më konkretisht, një pagë mesatare prej rreth 82.225 lekësh bruto në tremujorin e parë të vitit të kaluar ka arritur në 90.119 lekë bruto këtë vit.
Diferenca është rreth 7.900 lekë bruto në muaj, ose afërsisht 95 mijë lekë bruto në vit.
Por kjo është shuma mesatare bruto. Paga që përfundon në llogarinë bankare të punonjësit është më e ulët, pasi zbriten kontributet dhe tatimi sipas rastit.
Edhe vetë mesatarja kombëtare fsheh diferenca të mëdha. INSTAT raporton se aktivitetet financiare dhe të sigurimit kishin pagë mesatare prej 157.434 lekësh, ndërsa informacioni dhe komunikacioni 131.747 lekë. Në ndërtim, rritja vjetore e pagës mesatare ishte 22,2%, një nga rritjet më të mëdha të regjistruara.
Kjo do të thotë se një pjesë e punonjësve mund të ketë përfituar një rritje shumë më të madhe se mesatarja kombëtare, ndërsa të tjerë mund të jenë shumë poshtë 90 mijë lekëve.
Çmimet po rriten sërish më shpejt
Në korrik situata e çmimeve u bë më e fortë.
INSTAT raportoi se inflacioni vjetor në korrik 2026 ishte 3,4%, nga 2,5% në korrik të vitit të kaluar. Vetëm nga qershori në korrik, çmimet e konsumit u rritën me 0,2%.
Kjo do të thotë se gjatë vitit ritmi i rritjes së çmimeve është përshpejtuar krahasuar me fillimin e vitit.
Dhe kur një familje përballet çdo muaj me ushqimet, qiranë, transportin, faturat dhe shpenzimet e tjera, është struktura e këtyre shpenzimeve që përcakton se sa nga rritja e pagës mbetet realisht në fund të muajit.
Ushqimet, një nga zërat kryesorë të buxhetit
Të dhënat e INSTAT tregojnë se grupi “Ushqime dhe pije joalkoolike” ka peshë shumë të madhe në shportën e konsumit familjar.
Në shkurt 2026, ky grup kishte një peshë prej 344,6 në 1000, pra më shumë se një e treta e peshës totale të shportës së konsumit. Në të njëjtin muaj, çmimet e ushqimeve ishin 2,4% më të larta se një vit më parë.
Kjo është arsyeja pse edhe një rritje relativisht e vogël e çmimeve të ushqimeve mund të ndihet fort te familjet.
Për një familje që shpenzon 30 mijë lekë në muaj vetëm për ushqime, një rritje mesatare prej 2,4% do të përkthehej në rreth 720 lekë më shumë për të njëjtën strukturë shpenzimesh.
Nëse shpenzimi është 50 mijë lekë, rritja do të ishte rreth 1.200 lekë.
Qiraja, uji, energjia dhe karburantet
Një tjetër zë që peshon në buxhetet familjare është grupi “Qira, ujë, energji elektrike, gaz dhe karburante të tjera”.
Në shkurt 2026, ky grup kishte peshë 57,9 në 1000 dhe çmimet e tij ishin 2,7% më të larta se një vit më parë.
Në janar, ky grup kishte shënuar një rritje vjetore prej 4,4%, sipas INSTAT.
Kështu, familja që paguan qira, faturat dhe shpenzon për karburant nuk e ndjen rritjen e pagës vetëm përmes çmimit të bukës apo produkteve të supermarketit. Shporta mujore shpërndahet në shumë drejtime dhe secili prej tyre konsumon një pjesë të pagës.
Një llogari e thjeshtë për familjen
Në një familje me një të ardhura mujore neto hipotetike prej 80 mijë lekësh. Nëse 35 mijë lekë shkojnë për ushqime, 25 mijë për qira, energji dhe shërbime, 10 mijë për transport dhe karburant dhe 10 mijë lekë për shpenzime të tjera, i gjithë të ardhuri mujor është konsumuar.
Nëse çmimet rriten, edhe pa ndryshuar asnjë nga këto shpenzime në sasi, familja duhet të paguajë më shumë për të njëjtat produkte e shërbime. Pikërisht këtu qëndron diferenca mes rritjes së pagës dhe rritjes së mirëqenies.
Një pagë më e lartë është tregues pozitiv, por mirëqenia matet edhe nga ajo që mund të blihet me atë pagë.
3,4% inflacion në korrik, por jo të gjitha familjet preken njësoj
Norma 3,4% është një mesatare e ekonomisë dhe nuk do të thotë se çdo familje ka përjetuar pikërisht 3,4% rritje të shpenzimeve.
Një familje që merr me qira banesë në Tiranë, përdor makinë çdo ditë dhe ka shpenzime të larta ushqimore ka një strukturë krejt tjetër konsumi nga një familje që banon në pronën e vet dhe ka më pak shpenzime transporti.
Edhe për këtë arsye, një pagë mesatare prej 90.119 lekësh nuk mund të merret si fotografia e çdo punonjësi shqiptar.
Shifrat zyrtare tregojnë se në tremujorin e parë të vitit 2026 pagat mesatare u rritën shumë më shpejt se inflacioni i asaj periudhe. Në këtë kuptim, fuqia blerëse mesatare është përmirësuar.
Por në korrik, inflacioni arriti në 3,4%, ndërsa ushqimet, qiratë, energjia, gazi dhe karburantet vazhdojnë të jenë ndër zërat që ndikojnë drejtpërdrejt në buxhetin familjar. Por, shifra 90.119 lekë nuk tregon e vetme nëse një familje është më mirë financiarisht. Ajo tregon se sa është paga mesatare bruto.
Treguesi që e ndien familja çdo muaj është tjetër. Sa nga ajo pagë mbetet pasi paguhen ushqimet, qiraja, faturat, transporti dhe shpenzimet e tjera.
Dhe pikërisht këtu ndahet rritja e pagës nga mirëqenia reale.
Pagat janë rritur me 9,6%, por jo çdo lek i kësaj rritjeje është kthyer në më shumë konsum për familjet. Një pjesë është përthithur nga çmimet. Sa më shumë që të ardhurat rriten mbi inflacionin, aq më e madhe është rritja reale e fuqisë blerëse; por sa më e rëndë të jetë shporta e një familjeje me ushqime, qira dhe transport, aq më pak ndihet kjo rritje në jetën e përditshme. / E Vërteta.al (E.S)
