Për disa vite, mesazhi i qeverisë për reformën në drejtësi ka qenë i qartë. Një drejtësi e re, e pavarur dhe e fuqishme duhej të ishte një nga rezultatet kryesore të reformimit të sistemit.
Por sot marrëdhënia mes qeverisë dhe institucioneve të drejtësisë duket shumë më e ndërlikuar.
Në muajt e fundit, përplasjet politike me SPAK-un janë bërë gjithnjë e më të forta. Vetë kryeministri Edi Rama ka kaluar nga mbështetja e reformës te kritikat e drejtpërdrejta ndaj mënyrës se si funksionon drejtësia e re.
Në shkurt të këtij viti, Rama përdori një nga deklaratat më të forta ndaj sistemit, duke thënë se qeveria kishte “dhënë shpatën” e reformës në drejtësi dhe se tashmë ajo po përdorej kundër saj. Ai kritikoi SPAK-un dhe sistemin e ri të drejtësisë, duke pretenduar se nuk ishte as i paanshëm dhe as profesional.
Kjo deklaratë nuk erdhi në një vakum.
SPAK ka hetuar dhe ka çuar përpara dosje që kanë prekur figura të rëndësishme të mazhorancës, zyrtarë të lartë dhe administratën publike. Për opozitën, kjo është prova se drejtësia po godet pushtetin. Për qeverinë, në disa raste, bëhet fjalë për tejkalim kompetencash dhe ndërhyrje të papranueshme.
Këtu qëndron edhe një nga paradokset e politikës shqiptare.
Kur reforma në drejtësi u ndërmor, ajo u prezantua si një mekanizëm që duhej të ishte i pavarur pikërisht nga politika. Por tani, sa herë që një hetim prek njerëz të pushtetit, debati rikthehet te pyetja se ku mbaron pavarësia e drejtësisë dhe ku fillon përplasja politike.
Rama ka thënë edhe më herët se SPAK duhet mbështetur, por njëkohësisht ka kritikuar mënyrën se si zhvillohen disa hetime. Në shkurt 2025, për shembull, ai deklaroi se edhe në SPAK mund të ketë gjëra “të papranueshme”, duke përmendur nxjerrjen e materialeve hetimore në media.
Pra, qëndrimi politik ka qenë kontradiktor. Mbështetje për drejtësinë e re si parim, por kritika të forta kur veprimet e saj prekin politikën dhe qeverinë.
Ndërkohë, opozita e ka përdorur SPAK-un si një nga armët kryesore politike kundër qeverisë. Çdo hetim ndaj një zyrtari të lartë interpretohet si provë e korrupsionit të sistemit qeverisës, ndërsa çdo kritikë e Ramës ndaj SPAK-ut interpretohet si përpjekje për të dobësuar drejtësinë.
Në mes të kësaj përplasjeje është publiku.
Qytetari nuk ka nevojë për një drejtësi që të jetë “pro qeverisë” apo “pro opozitës”. Ka nevojë për një drejtësi që të jetë e aftë të hetojë këdo, pavarësisht se në cilin krah politik ndodhet.
Dhe pikërisht këtu matet reforma.
Jo me deklaratat e politikanëve, por me faktin nëse një ministër, deputet, kryetar bashkie apo biznesmen i lidhur me pushtetin mund të hetohet pa presion dhe nëse, nga ana tjetër, një qytetar mund të jetë i sigurt se drejtësia nuk përdoret për hakmarrje politike.
Në vitin 2026, kjo pyetje është bërë edhe më e fortë.
Përplasja nuk është më thjesht mes qeverisë dhe SPAK-ut. Është një debat për modelin e shtetit shqiptar: a do të jetë drejtësia një pushtet realisht i pavarur, që kontrollon edhe qeverinë, apo do të mbetet një institucion që politika e mbështet vetëm për sa kohë nuk troket në dyert e saj?
Përgjigjen nuk duhet ta japë as Rama dhe as opozita. Duhet ta japë vetë drejtësia, përmes vendimeve, provave dhe standardeve të njëjta për të gjithë.Sepse reforma në drejtësi nuk u krijua që një palë politike të fitojë dhe tjetra të humbasë. U krijua që askush të mos jetë mbi ligjin.
“Hetime qesharake dhe fletë-arreste me tufë”/ Rama: SPAK nuk mund të rrëzojë Qeverinë
“S’ka dorëheqje sa herë ngre SPAK akuza”/ Rama nuk lejon arrestimin e Ballukut
Rama nuk e lëshon Ballukun/ Del kundër SPAK-ut: Do të ndërhyjmë në legjislacion
Rama pas votimit në KLP/ “SPAK do të ketë gjithmonë mbështetjen e mazhorancës”
Rama nuk përmbahet më/ “SPAK-un e mban të fortë vullneti i PS-së, jo vetja e tij”
“GJKKO, mashë e SPAK-ut”/ Rama: Drejtësia ende me gjyqtarë e prokurorë të korruptuar
Rama i shpall luftë SPAK-ut/ “Të gjitha ata që intimidohen prej tij të vijnë te PS-ja”
