Mbështet E Vërteta.al . Nëse mendoni se gazetaria duhet të jetë e lirë, e verifikuar dhe pranë qytetarit, na ndihmoni të vazhdojmë. IBAN – Credins Bank AL50212110090000000002316105 SWIFT/BIC: CDISALTR
Shoqata e Prokurorëve të Shqipërisë ka reaguar zyrtarisht ndaj ndryshimeve të propozuara në Kodin e Procedurës Penale, duke ngritur shqetësime për mënyrën se si ndërhyrjet e reja mund të ndikojnë te hetimet penale.
Reagimi vjen një ditë pasi kryeministri Edi Rama prezantoi ndryshimet e pritshme në Kodin e Procedurës Penale, ndërsa Shoqata e Prokurorëve ka kërkuar që reforma të mos bëhet pa një konsultim të gjerë dhe analizë të ndikimit që do të ketë në praktikën hetimore.
Në qëndrimin e saj, shoqata paralajmëron se disa prej ndryshimeve mund të kufizojnë mjetet që përdorin prokurorët për mbledhjen e provave dhe të dobësojnë efektivitetin e hetimeve, veçanërisht në dosjet e korrupsionit dhe krimit të organizuar.
“Shoqata e Prokurorëve shpreh shqetësimin për ndryshimet e propozuara, të cilat rrezikojnë të fragmentojnë kompetencat hetimore, të kufizojnë mjetet e kërkimit të provës dhe të dobësojnë efektivitetin e ndjekjes penale, veçanërisht në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar”, thuhet në reagim.
Shqetësimi për provat dhe masat e sigurimit
Një nga pikat që ngrihet nga prokurorët lidhet me zbulimin e provave që në fazat e hershme të procedimit penal. Sipas tyre, kjo mund të krijojë probleme për ruajtjen e provave dhe sekretin hetimor.
Shoqata kundërshton gjithashtu kufizimet që mund të vendosen mbi masat e sigurimit personal, si dhe pengesat për zgjerimin e hetimit kur gjatë procesit dalin fakte të reja të lidhura me çështjen.
Sipas prokurorëve, këto ndryshime mund të kenë pasoja veçanërisht në hetimet komplekse për korrupsion dhe krim të organizuar, ku mbledhja graduale e provave dhe zgjerimi i hetimit mbi fakte të reja janë pjesë e rëndësishme e procesit.
“Zbulimi i të gjitha provave që në fazat e hershme të procedimit, kufizimi i masave të sigurimit personal dhe pengesat për zgjerimin e hetimit drejt fakteve të reja të lidhura rrezikojnë ruajtjen e provave, sekretin hetimor dhe efektivitetin e hetimeve”, thekson Shoqata e Prokurorëve.
Kundërshtim edhe për pavlefshmërinë e provave
Një tjetër çështje që ngrihet në reagim është mënyra se si do të trajtohen aktet procedurale dhe provat në rast të shkeljeve.
Shoqata kërkon që pavlefshmëria e akteve dhe papërdorshmëria e provave të mos kthehen në pasoja automatike që mund të prekin të gjithë një çështje penale.
Sipas saj, pasojat duhet të lidhen me rëndësinë konkrete të shkeljes dhe ndikimin që ajo ka pasur mbi provën apo të drejtat e mbrojtjes.
“Pavlefshmëria e akteve dhe papërdorshmëria e provave duhet të lidhen me rëndësinë e shkeljes dhe ndikimin e saj mbi provën ose të drejtat e mbrojtjes, pa u kthyer në pasoja automatike që rrezikojnë të gjithë çështjen penale”, thuhet në qëndrim.
Prokurorët: Të mos kopjohen mekanikisht modele të huaja
Shoqata kundërshton edhe atë që e konsideron si ndërthurje mekanike të modeleve të ndryshme procedurale.
Sipas prokurorëve, ndryshimet duhet të përshtaten me arkitekturën institucionale të sistemit shqiptar dhe të mos krijojnë një sistem të paqartë apo atipik.
Në këtë kuadër, ata kërkojnë që çdo ndërhyrje në Kodin e Procedurës Penale të marrë në konsideratë praktikën e deritanishme dhe ndikimin real që do të ketë në funksionimin e drejtësisë penale.
“Ndërthurja mekanike e zgjidhjeve nga modele të ndryshme procedurale, pa respektuar arkitekturën institucionale të sistemit shqiptar, rrezikon të krijojë paqartësi dhe një sistem atipik”, argumenton shoqata.
Kërkohet konsultim real për ndryshimet
Shoqata e Prokurorëve kërkon që drafti të mos kalojë përpara se të zhvillohet një proces i plotë konsultimi me profesionistët e sistemit të drejtësisë.
Sipas saj, nevojitet kohë për analizë dhe debat profesional, në mënyrë që ndryshimet të mos prekin negativisht efektivitetin e hetimeve, ndërsa njëkohësisht të garantohen të drejtat e personave nën hetim.
“Shoqata e Prokurorëve kërkon një proces konsultimi real, gjithëpërfshirës e me kohën e nevojshme për debat profesional”, thuhet në reagim.
Qëndrimi i prokurorëve vjen në një moment kur ndryshimet në Kodin e Procedurës Penale pritet të hapin një debat të gjerë mes institucioneve të drejtësisë, ekspertëve dhe politikës. Në qendër të diskutimit janë balanca mes garantimit të të drejtave të individit dhe ruajtjes së mjeteve që u nevojiten organeve të hetimit për zbardhjen e veprave penale.
Shoqata e Prokurorëve ka bërë të qartë se do të vijojë analizën e projektligjit dhe do të paraqesë qëndrimet e saj edhe në fazat e mëtejshme të procesit të konsultimit.
