Përplasjet mes Shteteve të Bashkuara dhe Europës nuk po zhvillohen vetëm për çështje si NATO-ja apo Groenlanda. Një tjetër garë për ndikim po merr formë në Ballkanin Perëndimor, një rajon ku interesat politike, ekonomike dhe të sigurisë së fuqive perëndimore po përplasen gjithnjë e më shumë.
Sipas një analize të publikuar nga DW, SHBA-ja dhe Bashkimi Europian, që gjatë viteve ’90 vepruan në një linjë për stabilizimin dhe rindërtimin e rajonit pas luftërave të ish-Jugosllavisë, sot po shfaqin qasje të ndryshme për mënyrën se si duhet të ushtrohet ndikimi në Ballkan.
Nën administratën e Donald Trump, politika amerikane duket se po i jep më shumë peshë interesave konkrete të sigurisë, energjisë dhe investimeve ekonomike. Ndërkohë, çështjet që lidhen me demokracinë dhe forcimin institucional nuk janë më në të njëjtin nivel prioriteti si në të kaluarën.
Bosnja dhe Hercegovina është një nga rastet ku kjo përplasje qasjesh bëhet më e dukshme. SHBA-ja kërkon të kufizojë kompetencat e Përfaqësuesit të Lartë ndërkombëtar, ndërsa BE-ja vazhdon ta konsiderojë këtë mekanizëm si të rëndësishëm për ruajtjen e stabilitetit politik në vend.
Gara shtrihet edhe në ekonomi dhe energji. SHBA-ja po kërkon të rrisë praninë e saj përmes projekteve energjetike dhe furnizimit me gaz natyror të lëngshëm, ndërsa Bashkimi Europian mbetet investitori kryesor në Ballkanin Perëndimor.
Në këtë situatë, një tjetër problem për BE-në është ritmi i ngadaltë i zgjerimit. Që prej anëtarësimit të Kroacisë në vitin 2013, asnjë vend tjetër i Ballkanit Perëndimor nuk është bërë pjesë e Bashkimit Europian. Vonesat kanë ndikuar në perceptimin e vendeve të rajonit për seriozitetin e procesit të integrimit dhe kanë dobësuar besueshmërinë e premtimit europian.
Ekspertët paralajmërojnë se një ndarje më e madhe mes SHBA-së dhe BE-së mund t’u japë më shumë hapësirë aktorëve nacionalistë dhe të rrisë rrezikun e destabilizimit në një rajon që mbetet politikisht i brishtë.
Por gara për ndikim nuk është domosdoshmërisht vetëm një kërcënim për Ballkanin. Për vendet e rajonit, përfshirë Shqipërinë, konkurrenca mes dy fuqive perëndimore mund të kthehet edhe në një mundësi.
Më shumë interes amerikan dhe europian mund të nënkuptojë investime të reja në energji, infrastrukturë dhe ekonomi. Në të njëjtën kohë, rritja e angazhimit amerikan mund ta shtyjë edhe Bashkimin Europian të përshpejtojë procesin e integrimit dhe të ofrojë më shumë rezultate konkrete për vendet e Ballkanit Perëndimor.
Në fund, sfida për rajonin është që kjo garë të mos kthehet në një përplasje të re gjeopolitike, por në një mundësi për të tërhequr investime, forcimin e institucioneve dhe më shumë stabilitet.
